پلاکهای زودفعال و شعلهور (smoldering) در طول مدت بیماری ام اس، در نقاط مختلفی بروز می یابند.
ارتباط بین آسیبشناسی و مراحل بالینی مالتیپل اسکلروزیس (ام اس) تاکنون نامشخص بودهاست. محققان در این بررسی به ارزیابی گزیدهی وسیعی از بلوکهای بافتی کالبد شکافی، برای طبقهبندی نسبت انواع پلاکهای مختلف بین زیرگروهها و دورههایام اس و مدت زمان آن پرداختند.
طبقهبندی پلاکهای MS در طیف متنوع بیماری
آنها مواد کالبد شکافی را از ۱۲۰ بیمار به نمایندگی از تمام زیرگروههای ام اس (متوسط سن در زمان مرگ ۵۶؛ محدودهی ۸۶-۱۷؛ متوسط مدت زمان ابتلا ۱۲ سال، محدودهی ۴۸-۰) در نظر گرفتند که شامل ۱۲۲۰ بلوک بافتی بود. طبقهبندی پلاکها اینگونه بود: پلاکهای فعال (active) (دارای ماکروفاژهای متراکم با محصولات میلین، شامل هر دو نوع پروتئین میلین اصلی و فرعی در پلاکهای زودفعال و تنها پروتئینهای اصلی در پلاکهای دیرفعال) و پلاکهای دارای یک مرکز غیرفعال را که توسط یک لبهی میکروگلیالی فعال احاطه شده باشند، پلاکهای شعلهور (smoldering) میدانیم و پلاکهای سایه (shadow) (با میلینسازی مجدد کامل) و پلاکهای غیر فعال (inactive) (با تعداد بسیار کمی ماکروفاژ یا میکروگلیالهای فعالشده).
نسبت پلاکهای فعال با ازمان بیماری کاهش یافت. پلاکهای زودفعال اولیه به طور عمده درام اس عودکننده-فروکش کننده( Relapsing-remitting=RR) و به میزان کمتر در ام اس پیشروندهی ثانوی (SPMS=secondary-progressive) با عود و به ندرت در SPMS بدون عــود یا در ام اس پیشـروندهی اولـیه (PPMS=primary progressive) دیده میشوند.
پلاکهای دیرفعال(late active plaques) هنوز هم در حدود ۸درصد از SPMS بدون عود و حدود ۱۵درصد از PPMS دیده میشدند. پلاکهای شعلهور در طول ۵سال اول بیماری غیر معمول بودند و پس از تقریباً ۲۰ سال به اوج خود رسیدند و در ۳۰ سال گذشته همچنان غالب (prominent)بودند. این پلاکهای شعلهور بیشتر در بیماران SPMS و PPMS مشاهده شدند. پلاکهای باز میلینهشدهی سایه (RSP) با نسبت ثابت ۲۰ تا ۲۶ درصد پس از سال اول بیماری آغاز شدند و طی دههی سوم ادامه یافتند.
Frischer JM et al. Ann Neurol 2015 Aug 3
