وجود عوامل بسیاری درنهایت ممکناست به زوال عقل منتهی شود. بعضی عوامل ازجمله سن را نمیتوان تغییر داد. سایر عوامل را میتوان رفع و رجوع کرد تا از احتمال خطر کاسته شود.در این مقاله به 12 عامل خطرساز ابتلا به زوال عقل اشاره می نماییم.
عوامل خطرسازی که نمیتوان تغییر داد:
سن:
با افزایش سن، احتمال بروز بیماری آلزایمر، زوالعقل عروقی و چندنوع دمانس دیگر بهویژه بعداز سن 66 سالگی بیش ازحد افزایش مییابد. اما باید اشاره نمود که زوال عقل، بخش طبیعی پیری نیست و ممکناست درافراد جوانتر نیز بروزنماید.
سابقهخانوادگی:
درصورتیکه زوالعقل در پیشینۀ خانوادگی بیمار موجود باشد، احتمال ایجاد این حالت بسیار زیادتر است. اما زوالعقل دربسیاری از افرادی که دارای سابقۀ خانوادگی آن هستند دیده نمیشود و دربسیاری از افرادی که دارای سابقۀ خانوادگی زوال عقل نیستند بروز میکند.درصورت وجود جهش اختصاصی ژنی، بیمار بهطور قابلتوجه درمعرض خطر ایجاد بعضی انواع دمانس است.
برای تعیین وجود جهش ژنی میتوان آزمونهاییانجام داد ، اما اغلب پزشکان انجام این آزمون را توصیه نمیکنند زیرا این آزمونها همیشه هم صحیح نیستند.
سندرم داون :
درمیانسالی، درمغز بسیاری از افراد دچار سندرم داون (Down syndrome) پلاکها وگوریدگیهایی بروزمیکند که در بیماریآلزایمر دیده میشوند. بعضیاز این بیماران دچار دمانس میشوند.
مقاله مرتبط: تشخیص و درمان زوال عقل
عوامل خطرساز قابل تغییر:
میتوان با انجام اقداماتی عوامل خطرساز زیر را کنترل نمود که عوامل خطرساز زوال عقل بهشمار میروند:
مصرف الکل:
افرادی که روزانه مقدار زیادی الکل مینوشند درمعرض خطر بیشتر زوال عقل هستند. زیاده روی در مصرف الکل احتمال ایجاد زوال عقل را میافزاید.
تصلب شرائین:
آتروسکلروز (atherosclerosis) یا تصلب شرائین عبارت است از انباشتهشدن چربیها و مواد دیگر در داخل و روی دیوارههای سرخرگ که سبب کاهش جریان خون به مغز شده و به سکتۀ مغزی میانجامد. کاهش جریان یافتن خون به مغز ممکن است سبب ایجاد دمانس عروقی نیز بشود. نتایج بعضی پژوهشها نشان داده که ممکن است میان حالتهای عروقی خونی و بیماریآلزایمر رابطهیی موجود باشد.
فشارخون:
نتایج انجام چندین بررسی حاکیاز آن است که بالا یا پایین بودن فشارخون سبب افزایش احتمال ایجاد دمانس میشود.
کلسترول:
درصورتیکه میزان کلسترول لیپوپروتئین با چگالی پایین (LDL) بالا باشد، احتمال ایجاد دمانسعروقی یا بیماری آلزایمر افزایش مییابد. پژوهشگران به بررسی نحوهی تأثیر کلسترل بر دمانس ادامه میدهند.
دیابت:
درصورت وجود دیابت، احتمال ایجاد بیماری آلزایمر و دمانس عروقی افزایش مییابد.
بالابودن استروژن:
درخانمهایی که سالها پساز یائسگی استروژن و پروژسترون مصرف میکنند، احتمال ایجاد زوال عقل بیشتر است.
میزان هموسیستئین خون:
افزایش میزان هموسیستئین (homocysteine) خون که نوعی اسیدآمینه است که دربدن تولید میشود سبب افزایش احتمال ایجاد دمانس عروقی میشود. اما نتایج بررسیهای انجام شده درتعیین افزایش میزان هموسیستئین بهعنوان عامل ایجاد زوال عقل نتایج متفاوتی به دست داده است.
چاقی:
افزایش وزن یا چاقی درمیانسالی سبب افزایش احتمال ایجاد دمانس درسالمندی میشود.
مصرف دخانیات:
استعمال دخانیات سبب افزایش احتمال ایجاد دمانس و بیماریهای عروقی خونی میشوند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر به سایت پزشکی امروز مراجعه نمایید.
